Caravan winterklaar maken: zo bereidt u hem voor op de winter

Het water eruit: het eerste werk vóór de vorst

Water zet bij bevriezen ongeveer 9 % uit. Een laagje water in een leiding, de pomp of de boiler is genoeg om een onderdeel te laten scheuren, en het lek ziet u pas in het voorjaar, als u het systeem weer vult. Tap alles af vóór de eerste vriesnachten, ook als de caravan binnen staat: een onverwarmde schuur of stalling bevriest ook.

• De schoonwatertank: open de aftapdop en laat die de hele winter open. Laat de pomp een paar seconden lopen om hem leeg te maken, en maak het filter leeg of haal het eruit als er een is.
• De kranen: zet ze allemaal open, ook de douchekop, en zet de mengkranen in de middenstand, tussen warm en koud, zodat beide leidingen leeglopen. Laat ze open tot het voorjaar.
• De boiler: het duurste onderdeel om te vervangen. Bij een Truma opent u het aftapventiel (FrostControl): dat gaat bij ongeveer 3 °C vanzelf open als de verwarming uit staat, maar vertrouw daar niet alleen op. Met de hand sluiten lukt pas boven ongeveer 7 °C. Bij andere merken volgt u de handleiding: vaak is er een aparte aftapkraan of -dop.
• Het afvalwater: maak de tank leeg, spoel hem met schoon water en laat de afsluiter open, met een emmer eronder als de caravan bij u thuis staat.
• Het toilet: leeg en spoel de cassette, laat hem drogen, en maak het spoelwatertankje leeg als dat apart zit.

Vocht en ventilatie: de echte vijand in de winter

Een caravan die de hele winter dicht staat, heeft minder last van de kou dan van vocht: condens op de koude wanden, schimmel in de kussens, een muffe lucht. Het principe is eenvoudig: de lucht moet kunnen circuleren.

• Dek de ventilatieroosters nooit af, in de vloer en in het dak: ze zijn er ook voor de veiligheid van de gasinstallatie, en ze gaan condens tegen.
• Zet kastjes, bergruimtes, de kledingkast en de deur van de toiletruimte op een kier. Zet matrassen en kussens rechtop, of neem ze mee naar huis, samen met het beddengoed en de gordijnen, als dat kan.
• Zet een of twee vochtvreters (bakjes met korrels) neer, in een schaal tegen overlopen, en maak ze bij elk bezoek leeg. Zet op een droge, zonnige dag alles een uur of twee wijd open.
• Buiten beschermt een ademende caravanhoes tegen bladeren en uv-licht zonder het vocht op te sluiten. Een gewoon plastic zeil houdt juist de condens vast en schuurt bij wind over de carrosserie.

Banden, chassis en handrem

Maandenlang op dezelfde plek staan vervormt de banden en laat ze sneller verouderen. Drie manieren om ze te sparen, van de beste tot de eenvoudigste:

• De wielen ontlasten met assteunen onder het chassis, op de punten die de fabrikant aangeeft (zie de handleiding), zoals Michelin aanraadt. Let op: de steunpoten op de hoeken houden de caravan stabiel, maar zijn geen krik, waarschuwt AL-KO; til de caravan er dus niet mee op.
• Of de banden harder oppompen: minstens 0,5 bar boven de gewone spanning, adviseert de ANWB. Zet de spanning vóór vertrek weer terug op de normale waarde.
• Uit de zon houden: wielhoezen beperken het uv-licht, waardoor het rubber gaat scheuren.

Zet de caravan goed waterpas, met wielkeggen, en zet de handrem daarna los: de ADAC raadt dat aan, zodat hij niet vastvriest. Staat de caravan op een helling, leg dan aan beide kanten keggen. Maak meteen de koppeling schoon en kijk hoe oud de banden zijn: de productiedatum staat als code op de zijkant van de band.

De accu: geladen, losgekoppeld, vorstvrij

Ook als er niets op is aangesloten, loopt een accu langzaam leeg, en een lege loodaccu kan bevriezen en voorgoed kapotgaan. Vóór de winter:

• laad hem helemaal op, via het stroomnet of tijdens het rijden;
• schakel hem uit met de hoofdschakelaar, of maak de minpool los: een alarm, de klok van de lader of een melder kan hem in een paar weken leegtrekken;
• laad hem in de winter regelmatig bij, of laat hem aan een druppellader hangen. Staat de caravan ver van huis, dan is het vaak het eenvoudigst om de accu eruit te halen en vorstvrij binnen te bewaren, zoals de ADAC aanraadt.

Voor een lithiumaccu gelden andere regels: veel lithiumaccu's laden niet onder 0 °C. Volg de handleiding van de fabrikant voor het laadniveau tijdens de opslag en de temperatuur.

Het gas: flessen dicht, buiten en droog

Draai de flessen dicht, koppel ze los en haal ze uit de gaskist. Bewaar ze rechtop, op een koele, droge en goed geventileerde plek, en nooit in een kelder of souterrain: butaan en propaan zijn zwaarder dan lucht en zouden zich bij een lek op de grond ophopen. In een stalling volgt u het reglement: veel stallingen willen dat de flessen eruit gaan of apart worden bewaard, vanwege het brandgevaar.

Wilt u de caravan deze winter gebruiken? Butaan verdampt rond 0 °C niet meer: bij kou werkt alleen propaan.

Koelkast, schoonmaak en ongedierte

• De koelkast: maak hem leeg, schoon en droog, en zet de deur op een kier vast. De meeste caravankoelkasten, onder meer die van Dometic, hebben daar een speciale stand voor; zonder die kier slaat er binnen een paar weken schimmel in.
• De voorraad: haal al het eten eruit, ook blikken, net als drinken en alles wat niet tegen vorst kan (afwasmiddel, crèmes, schoonmaakmiddelen). Kruimels trekken muizen aan.
• De schoonmaak: een grondige beurt, binnen en buiten, voordat u afsluit. Vogelpoep, hars en vastgeplakte bladeren tasten de carrosserie aan. Laat de voortent en het kampeermeubilair goed drogen voordat u ze opbergt.
• De rubbers: controleer de afdichtingen van de dakluiken, de ramen en de lampen. Een klein lekje in de winter betekent een aangetaste wand in het voorjaar.

Buiten, overdekt of in een stalling: waar overwintert de caravan?

De beste plek is een droge, afgesloten garage of loods, zoals de ADAC en de Britse Caravan and Motorhome Club aangeven: beschut tegen weer, uv-licht en diefstal. Is dat er niet, dan beschermt een open overkapping (loods, carport) al tegen regen en zon. Buiten kiest u een vlakke, harde ondergrond, uit de buurt van bomen, met een ademende hoes erover.

Hoe lang een caravan op dezelfde plek mag staan, verschilt per land en vaak per gemeente. In Nederland kijkt u in de regels van uw gemeente. Staat uw caravan in Frankrijk, of stalt u hem daar, dan geldt dit:

• Op het terrein van uw woning, of in uw eigen gebouwen en schuren, mag u in Frankrijk een caravan stallen “met het oog op het volgende gebruik” (Code de l'urbanisme, artikel R111-50). Hetzelfde geldt voor een gezamenlijke caravanstalling of een opslagplaats voor voertuigen.
• Op een ander terrein dat geen camping of gezamenlijke stalling is, moet u een caravan die er langer dan drie maanden per jaar staat, bij elkaar opgeteld, vooraf melden bij het gemeentehuis (artikel R421-23).
• Op straat geldt een voertuig dat langer dan zeven dagen op dezelfde plek staat als hinderlijk geparkeerd, of korter als de gemeente dat bepaalt (Code de la route, artikel R417-12): boete van de 2e klasse, en wegslepen is mogelijk.

Verzekering: zeg hem niet op

Een caravan die stilstaat, kan afbranden, gestolen worden, beschadigd raken door storm of een vallende tak, of schade aanrichten bij de buren. In Frankrijk geldt een aanhanger, “ook als hij niet is aangekoppeld”, wettelijk als voertuig (Code des assurances, artikel L211-1). Bel vóór de winter uw verzekeraar:

• bent u verzekerd tegen diefstal, brand en stormschade op de plek waar de caravan overwintert?
• eist de polis een slot, een afgesloten ruimte of een erkende stalling?
• in een stalling dekt de verzekering van de stalling niet altijd uw caravan: controleer of uw eigen polis hem daar dekt, zoals de Caravan and Motorhome Club aanraadt.

In het voorjaar: weer op weg

• Vocht: loop de wanden, hoeken en kastjes na, en ruik. Een vlek, een bollend paneel of een schimmelgeur wijst op een lek: laat de caravan op vocht controleren door een vakman voordat het erger wordt.
• Water: sluit de aftappunten en de kranen, en het aftapventiel van de boiler als het warmer is dan 7 °C. Vul het systeem en controleer of er geen koppeling lekt, onder het aanrecht en bij de boiler. Spoel de leidingen door voordat u het water drinkt.
• Gas: kijk naar de datum op de gasslang en de staat van de drukregelaar, sluit alles aan en controleer op lekken (zeepsop, of laat het een vakman doen) voordat u iets aansteekt.
• Banden en remmen: zet de normale bandenspanning terug, koud gemeten, en kijk naar de leeftijd en scheurtjes. Rem eens rustig af bij lage snelheid; is de caravan lang niet nagekeken, laat dan remmen en lagers controleren.
• Accu en verlichting: laden, aansluiten en alle lampen controleren met de auto aangekoppeld.

Zin om er al vóór de zomer weer op uit te gaan? Het filter Het hele jaar open toont alleen de campings die u ook in de winter ontvangen. En overwintert u op een van die campings, vertel de andere Nesters dan hoe de toegang met uw caravan ging: dat kan op de pagina van de camping.

De checklist voordat u de deur dichtdoet

Print hem uit of bewaar hem op uw telefoon: alles wat u moet doen, op volgorde.